Hoe herken ik een narcist?

Van ideale partner naar horror-ex!

Veel mensen met een partner met een persoonlijkheidsstoornis twijfelen aan zichzelf. Zijn zij zelf nu een verschrikkelijke (ex-)partner of zitten ze met een narcist opgescheept? Hoe kan het dat je jarenlang een relatie met iemand kan hebben en niet door hebt hoe hij echt in elkaar zit?

Hij was de man van mijn dromen!

“De man van mijn dromen!” zegt Inez terwijl ze bij mij aan tafel zit. “Hij was de man van mijn dromen! In het begin was hij super attent. Cadeautjes, lieve woorden en veel, heel veel complimenten. Echt lief! Ik heb me nog nooit zo goed en zo vrouw gevoeld bij iemand! Tot het veranderde..”

Inez is bij mij voor een intake van een coachsessie. Zij is twee jaar geleden gescheiden. Lang heeft zij getwijfeld of ze er verstandig aan deed om te vertrekken. Vooral twijfelde ze aan zichzelf, kan ik het wel alleen? Maar op een gegeven moment hield zij het thuis echt niet meer uit. Ze had gehoopt dat de scheiding rust zou brengen maar sindsdien gaat het eigenlijk alleen maar slechter. Langzaam is zij tot inzicht gekomen dat haar ex-partner een narcistische persoonlijkheidsstoornis heeft en zij langzaam door hem wordt leeggezogen. Ze vraagt zich af hoe het komt dat zij dit zolang niet heeft kunnen zien!

Betovert door een prins

De meeste narcisten worden door hun omgeving gezien als flirterig, charmant, succesvol en blakend van zelfvertrouwen. Mensen kijken tegen hen op en willen onderdeel uitmaken van hun succesverhaal. Voor de meeste vrouwen een vrij aantrekkelijke combinatie. Helemaal als blijkt deze man geïnteresseerd is in jou! De op het eerste gezicht gevaarlijke foute man blijkt eigenlijk enorm lief te kunnen zijn. Hij voldoet in al je behoeften en je bent verkocht. Het sprookje begint.

De prins blijkt een boze koning

Zodra jij bent gestrikt, veranderen er dingen. Hiermee haalt de narcist de touwtjes steviger aan. De ideale prins blijkt toch een schaduwkant te hebben maar weet deze meesterlijk te verbloemen.

Kleineren

Op een subtiele manier haalt hij je langzaam onderuit. Je bent opeens te dik of hebt andere lichamelijke gebreken. Meestal doe je ook hele domme dingen en denk je niet goed na; tenminste dat zegt hij. Vaak word je net aangesproken op die dingen waar je zelf ook al twijfels over had. Je zelfvertrouwen gaat langzaam achteruit en je voelt je steeds kleiner worden.

Leugens, schuld en negeren

Intussen betrap je hem op kleine leugentjes. Als jullie een discussie of ruzie hebben, draait hij woorden en zaken om. Het komt er op neer dat jij altijd de schuldige bent en hij nooit. Vervolgens word je als straf een tijdlang genegeerd. Zijn stemmingen wisselen steeds meer en vaker.

Jaloezie en isolatie

Openbare gelegenheden zoals feestjes en verjaardagen eindigen steeds vaker in ruzie. Jij krijgt dan te horen dat je teveel aandacht aan andere mensen besteed. Meestal zijn die mensen in zijn ogen ook niets waard. Vaak betreft het dan jouw vrienden of familie. Ook krijg je steeds vaker in het openbaar denigrerende opmerkingen te horen. Langzaam vergaat jou de lust om nog de deur uit te gaan en blijven jullie steeds vaker thuis. Of meer precies, blijf jij steeds vaker thuis.

Compensatiegedrag

Intussen doe jij je best om thuis de lieve vrede te bewaren en loop je op je tenen. Op deze manier probeer je te compenseren wat je fout doet. Als jullie kinderen hebben doe je waarschijnlijk nog beter je best om het voor hen ook goed te doen. Vaak straalt het gedrag van de narcist ook op hen af. Maar wat je ook doet, het is nooit goed genoeg. In deze fase twijfel je waarschijnlijk nog niet aan je relatie en aan je man. Jij bent niet goed genoeg voor hem.

Het vreet wel energie. De twijfel, het harde werken en het gebrek aan beloning. Dit kan er voor zorgen dat je langzaam gaat twijfelen aan je relatie.

Net voor het te laat is, is daar weer de prins

Zodra de narcist deze twijfel voelt slaat hij om. Opeens is hij weer de charmante lieve prins waar je op gevallen bent. Langzaam krijg je weer vertrouwen in de relatie.

Maar al snel is daar weer de boze koning

Voor je het weet komt het kleinerende gedrag weer terug. Dit wisselt zich af met het charmante gedrag om de relatie weer te herstellen. Zo probeert de narcist de relatie ondanks zijn destructieve gedrag zolang mogelijk te rekken.

Einde van het sprookje en begin van een nachtmerrie

Waarschijnlijk komt er op een moment een punt dat je het niet meer aan kan en vertrekt. Mogelijk dat je je op dat moment nog niet bewust bent van de dynamiek waarin je je bevindt.

Een narcist is een slecht verliezer

Nu wordt het pas echt schrikken! Een narcist is een slecht verliezer. Zijn eigenlijke drijfveren zijn macht en winnen. Met winnen laat hij zien dat hij superieur is aan anderen en compenseert daarbij het feit dat hij eigenlijk een heel laag zelfbeeld heeft en gebrek aan zelfvertrouwen. Dat laagzelfbeeld en gebrek aan zelfvertrouwen daar is hij zich overigens totaal niet van bewust. Zo gaat hij in zijn eigen wereld op. Ik durf te beweren dat een echte narcist glansrijk door een leugendetector-test komt; hij gelooft namelijk volledig in zijn eigen waarheid.

Het feit dat jij bij hem weggaat, wordt dan ook niet geaccepteerd! Ook als jij degene bent die wordt verlaten – vaak wordt je ingewisseld door een jonger exemplaar die nog wel enige eigenwaarde heeft – zal de narcist je niet loslaten.

Divorce form hell

De scheiding duurt eindeloos, er worden beloftes gedaan (” je hoeft je nergens zorgen over te maken, ik blijf voor je zorgen”), maar die worden nooit nagekomen. Jij bent natuurlijk de schuld van de scheiding. Dit zal ook aan iedereen worden verkondigd.

Alles wordt uit de kast gehaald, geen middel wordt geschuwd. Vaak worden de kinderen volledig bij de scheiding betrokken en dan bedoel ik niet in de positieve zin van het woord. Intussen blijft de dynamiek van paaien en neerhalen tot ver na de scheiding doorgaan.

Vrouwelijke narcisten, bestaan die?

Natuurlijk is narcistisch gedrag niet exclusief voor mannen. In de huidige samenleving wordt het verschil tussen mannen en vrouwen steeds kleiner. Dus je hebt ook vrouwelijke narcisten. Toch hoor je vaak dat mannen een ander label op een vervelende ex-partner plakken. Meestal waren zij getrouwd met een borderliner. Mogelijk dat op mannen het manipulerende gedrag van vrouwen minder binnenkomt. Waarschijnlijk maken bij hen vooral de onvoorspelbare stemmingswisselingen de meeste indruk.

Herken je dit verhaal?

Als dit verhaaltje bekend voorkomt, is je (ex-)partner dan een narcist? Helaas durf ik dat niet te bevestigen. Er zijn verschillende persoonlijkheidsstoornissen die veel op elkaar lijken en vooral de wijze waarop het gedrag bij jou binnenkomt, bepaalt het label dat je er op plakt. Toch kan je wel spreken van gedrag met narcistische kenmerken. De dynamiek van een scheiding kan dit gedrag versterken omdat mensen dan vaak volledig terugvallen op hun natuurlijke beschermingsmechanisme. Bij mannen is dat vaak vechten, bij vrouwen vaak een slachtofferrol.

Het heeft geen zin om terug te vechten, dat versterkt dit gedrag alleen maar. Wat moet je dan doen? De eerste stap is het gedrag herkennen en vanuit daaruit je zelfvertrouwen weer terug te halen.

In een volgend artikel gaan we verder in op de manier hoe je met een narcistische ex-partner om kan gaan.

Heb je vragen over een narcist en scheiding?

Neem dan contact op met VertrOuders. Dat kan via het onderstaande formulier. Wij zijn naast scheidingsspecialist ook scheidingscoach en kunnen je begeleiden bij het vrijkomen van de dynamiek met een narcist.

 

Please follow and like us:
0

Geef een reactie