Mediation, wat is dat?

Conflictoplossing in Nederland 

Mediation is in de jaren negentig uit Amerika komen overwaaien. Het is daarmee in Nederland een relatief jonge vorm van conflictoplossing en conflictvoorkoming.  Toch heeft mediation in die korte tijd in Nederland een stevige voet aan de grond gekregen.
De oorzaak van het succes is onder andere te vinden in het besef dat de traditioneel juridische aanpak van conflicten vaak veel tijd en geld kost. Het resultaat is echter vaak ontoereikend. In een steeds meer geëmancipeerde samenleving waar het makkelijk is om aan kennis te komen, is het niet meer van deze tijd om de autoriteit in handen van een derde – vaak de rechter – te geven om zich vervolgens te moeten schikken naar de uitkomst die door die rechter wordt gegeven. Mediation als vorm van conflict oplossing sluit daarbij naadloos aan bij de Nederlandse poldercultuur. Ook dit heeft bijgedragen aan het succes in Nederland.

Gebieden waarop mediation van toepassing is

Mediation wordt intussen op allerlei gebieden in gezet. Voorbeelden hiervan zijn: echtscheidingen, nalatenschappen, buurtbemiddeling, arbeidsconflicten, zakelijke conflicten en onderwijs. Zelfs bij overheidsconflicten waaronder strafzaken, wordt mediation ingezet. Bij de keuze voor mediation hoeft het niet altijd om een geschil te gaan. Het kan ook gebruikt worden in gevallen dat er nog geen geschil is maar wel verschillende belangen of inzichten.

Bij mediation komen psychologische, juridische aspecten en menselijke communicatie bij elkaar. Deze werken allemaal mee om tot een oplossing van het probleem te komen. Mediators hebben dan ook vaak een verschillende achtergrond. Veelal zijn zij van oorsprong psychologen, therapeuten, coaches of juristen zoals advocaten of notarissen. Ook zie je veel mediators uit andere disciplines. Iedere mediator brengt daarmee zijn of haar eigen kennis en ervaring mee. Iedere mediator heeft dan ook zijn of haar eigen mediationstijl.  Vaak geeft hun achtergrond een bepaalde eigen kleur en stempel aan het mediationproces. De uitgangspunten blijven echter hetzelfde. Uiteindelijk is het belangrijk dat men een mediator vindt die bij beide partijen past.

Contact met vertrOuders   Offerte Mediation        

Definitie van mediation

De basis van mediation ligt bij de mediator zelf. Deze dient vanuit zijn of haar neutraliteit voor een veilige omgeving te zorgen. De mediator begeleidt partijen in hun onderlinge communicatie om vanuit hun werkelijke relevante belangen samen tot een door hen gezamenlijk gedragen oplossing te komen. De oplossing en afspraken daarover worden vervolgens vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst. Dit is ook de definitie van mediation.

De basis van mediation

Er zijn veel mediationstijlen maar in alle methoden staan een aantal principes centraal.
Mediation is op dit moment geen beschermde titel en er bestaan verschillende keurmerken waar onder men kan vallen. Een van de organisaties – de Mfn – heeft gedragsregels opgesteld waar aan bij hen aangesloten mediators zich dienen te houden.

De basis van mediation bestaat uit een aantal principes:

♦ Vrijwilligheid
♦ Niet vrijblijvend (commitment)
♦ Vertrouwelijkheid/geheimhouding
♦ Neutraliteit van de mediator
♦ Zelfbeschikking van partijen
♦ Openheid
♦ Veiligheid

         

Mediation - scheidingsbemiddeling en mediation - scheiding en nalatenschappen

Opbouw mediation traject

Een mediationtraject is uit opgebouwd uit een aantal fasen.
De fasen kunnen door elkaar lopen omdat verschillende onderwerpen los van elkaar worden behandeld.
Bij scheidingsmediation worden vaak de onderwerpen los van elkaar behandeld om zo het gehele traject overzichtelijk te houden.  Bijvoorbeeld kinderen, alimentatie, het huis, pensioenen, etc worden dan aparte trajecten.

De fasen bestaan na de voorbereiding en introductie uit:

♦ Onderzoeksfase

Hierin wordt door de mediator onderzocht wat de problemen en relevante onderliggende belangen van partijen zijn. Dit gebeurt over het algemeen in één of meerdere gesprekken waarin de mediator ieder van de partijen aan het woord laat en aan hen vragen stelt om zo tot de kern van het probleem te komen.

Vormen van mediation (bijvoorbeeld online mediation of pre-mediation)

In een mediation traject kunnen naast partijen ook adviseurs van partijen, zoals advocaten, relatietherapeut, financieel adviseur en dergelijke.

Online mediation

De meeste mediation vindt plaats door middel van gesprekken waarbij alle betrokken partijen aanwezig zijn. In sommige gevallen kunnen partijen om praktische redenen of om emotionele redenen niet bij elkaar aan tafel zitten. Het kan zijn dat agenda’s moeilijk op elkaar af te stemmen zijn, dat een van de partijen in het buitenland verkeerd of dat de oppas voor de kinderen moeilijk te regelen is. In dat geval is online-mediation een mogelijke uitkomst. Het voordeel hiervan is dat men niet afhankelijk is van tijd en plaats en dat mensen dingen rustiger en zorgvuldiger kunnen formuleren.

Dit kan door skype-sessies maar ook door het invullen van door de mediator opgestelde online vragenlijsten zodat in alle rust over vragen kan worden nagedacht. Soms kan online-mediation een hoop belangen sneller naar voren brengen zodat het traject lekker doorloopt.

Combinatie van online en live mediation

Omdat het grootste deel van de communicatie niet in woorden maar in non-verbale uitingen plaatsvindt en ook de reactie van de andere partij heel veel informatie bevat, is het nadeel van online-mediation dat de mediator al die non-verbale communicatie mist.

In zo’n geval kan een combinatie van online- en fysiek aanwezige mediation een mogelijkheid zijn die het beste van beide varianten combineert.

Pre-mediation – voorkom het probleem voordat het probleem er is

Ook wordt steeds vaker mediation gebruikt om problemen voor te zijn – pre-mediation. Bijvoorbeeld bij het opstellen van huwelijkse voorwaarden. Indien deze echt goed worden opgesteld en bijgehouden worden, zouden een hoop problemen al vooraf kunnen worden opgelost.
Nu worden veel regelingen juist niet in huwelijkse voorwaarden opgenomen omdat mensen alle opties willen openlaten of voor het trouwen zich niet met dit soort dingen bezig willen houden. De huwelijkse voorwaarden zijn daarom vaak vrij standaard, heel juridisch of juist geschreven voor de situatie op het moment van trouwen terwijl er daarna een hoop kan veranderd kan zijn.
Juist in tijden van een relatiecrisis kan het om de tafel zitten en dingen vastleggen een hoop angsten wegnemen waardoor er meer ruimte voor het werken aan de relatie overblijft. Daarnaast zorgt een mediationtraject er voor dat de communicatie tussen partijen verbetert.

Wat zijn de voordelen van Mediation?

Duurzame oplossing

Een van de belangrijkste voordelen is al genoemd: bij mediation komen partijen zelf met de oplossing en geven die niet uit handen aan een derde partij (de rechter). Hierdoor houden partijen meer de regie en zal de oplossing over het algemeen ook duurzamer worden gedragen door partijen.

Door de technieken die bij mediation worden gebruik wordt niet alleen het concrete conflict opgelost. Ook de werkelijke  oorzaak – die vaak veel dieper ligt en minder zichtbaar is – wordt vaak opgelost.
Zo voorkomt men dat in de toekomst nieuwe conflicten ontstaan. Dit is met name van belang indien partijen naderhand nog veel met elkaar te maken zullen hebben.

Lagere totale kosten

De totale kosten van mediation zijn over het algemeen lager dan die van een gerechtelijke procedure. De mediation duurt vaak korter en beide partijen hebben niet een eigen advocaat nodig. Ook is de oplossing vaak duurzamer zodat niet achteraf nog extra kosten aan nieuwe rechtszaken hoeven te worden besteed.

Informele gemoedelijke sfeer

De sfeer bij mediation is vaak informeel en prettiger waardoor conflicten minder snel escaleren.

Creatievere oplossingen

Het conflict hoeft niet volgens de juridische regels opgelost te worden. Hierdoor ontstaat er voor partijen meer vrijheid om naar een bij hen passende oplossing te zoeken.

Nadelen van mediation

Beide partijen moeten tot een oplossing willen komen

Een mediator kan vanuit zijn of haar neutrale positie niet het conflict voor de partijen oplossen. Zij zullen dit zelf moeten doen. Het is daarom van belang dat beide partijen zich inspannen om tot een oplossing te komen.
Wil een van de partijen in het geheel niet meewerken dan zal de mediation gedoemd zijn te mislukken. Er is dan kostbare tijd en geld verspild. Met name in een “verplichte ”doorverwijzing door een rechter naar een mediator kan dit probleem spelen.

Soms heel direct en confronterend

Mediation vereist een bepaalde inspanning die confronterend en pijnlijk kan zijn. Alle kaarten moeten immers open op tafel worden gelegd. De waarheid is niet altijd even leuk om te horen en niet iedereen kan dit makkelijk aan. Naar mijn mening weegt het voordeel van een duurzame oplossing en de mogelijkheid tot bevrijding zwaarder. Dit levert uiteindelijk meer voordeel op.

Welke zaken zijn niet voor mediation geschikt?

In principe is elk conflict of elk gevoelig punt geschikt om door mediation op te lossen. Zelfs of misschien juist als er sprake is van hevige emoties.

Commitment: een inspanningsverplichting van beide partijen

Een van de vereisten is wel dat partijen zich ook daadwerkelijk willen en kunnen commiteren aan het mediationproces. Zij zullen zich moeten inspannen om dit proces tot een succes te maken. Een gemeenschappelijk doel, bijvoorbeeld de kinderen kan hierbij een belangrijk baken zijn. Een ander vereiste is dat partijen in staat moeten zijn om beslissingen te nemen en de gevolgen hiervan te doorzien.

In sommige gevallen zal dit niet lukken. Het kan zijn dat een van de partijen in een principiële houding blijft steken. Hierdoor kan er slechts een oplossing komen indien diegene ook zijn of haar gelijk krijgt. Of een derde partij (rechter) een oplossing forceert. In dat geval is er eigenlijk geen sprake van commitment en inspanning.

Verslaving, stoornis of hevige emotionele toestand

Het kan ook zijn dat één van de partijen kampt met een verslaving, een geestelijke stoornis of in een hevige emotionele toestand verkeert. Bijvoorbeeld door een overspannenheid of het moeilijk kunnen verwerken van een scheiding, overlijden of een andere traumatische gebeurtenis. Hierdoor kan het tijdelijk of blijvend lastig of zelfs onmogelijk zijn om zich te concentreren op het mediation proces. Ook een afgewogen beslissing maken kan dan lastig of onmogelijk zijn. In zo’n geval zal het verstandig zijn om gespecialiseerde hulp in te roepen. Indien de beperkende gemoedstoestand tot een aanvaardbaar niveau is teruggebracht kan de mediation worden voortgezet.

Geen enkele vorm van empathie

Indien iemand in het geheel niet of nauwelijks empathie kent, zal mediation ook lastig worden. Inleving in de ander en begrip zijn namelijk één van de elementen die mediation vaak tot een succes maken. In zulke gevallen zal het zeer moeilijk zijn om het conflict of dreigend conflict via mediation op te lossen. Vaak is één van de partijen van mening dat de andere partij geen empathie kent. Het stempel narcist wordt dan vaak zonder diagnose opgeplakt. In zo’n geval hoeft de mening van één partij natuurlijk helemaal niet de waarheid zijn.

Huiselijk geweld en kindermishandeling

Mediation zou in principe ook nog kunnen werken bij extreem geëscaleerde conflicten. Het wordt alleen wel erg lastig om het conflict te neutraliseren tot een niveau waarop partijen weer met elkaar kunnen praten. Met name indien er geweld is gebruikt kan dit een probleem vormen.

Helaas komt huiselijk geweld en kindermishandeling nog steeds voor in Nederland. Met name in gevallen van scheiding kunnen de gemoederen nog wel eens hoog oplopen en huiselijk geweld worden gebruik. Mediators vallen niet onder de Wet Verplichte Meldcode. In de wet is wel geregeld dat bij een constructief vermoeden van huiselijk geweld en/of kindermishandeling, de mediator zich niet gehouden hoeft aan zijn/haar geheimhoudingsplicht. De MfN en andere mediators instanties hebben een protocol in hun gedragsregels opgenomen ten aanzien van huishoudelijk geweld en kindermishandeling.

Hoe start de mediation?

Eerste contact

Als partijen samen hebben besloten dat mediation voor hun probleem mogelijk de geschikte uitkomst kan bieden, gaan zij samen of één van hen op zoek naar een mediator die bij hen past.
Het eerste contact met een mediator zal vaak telefonisch of per e-mail plaatsvinden. Hierbij wordt dan geïnformeerd of de mediator de juiste persoon voor dit specifieke geschil is. Hoe hij op hoofdlijnen te werk gaat, wat zijn kosten zijn en of een afspraak op korte termijn mogelijk is.

Vaak zal een mediator in dit eerste gesprek nog zo min mogelijk van het geschil willen horen. Dit is omdat hij niet van te voren door één partij wil worden beïnvloed. Dit komt dan aan de beurt bij het eerste kennismakingsgesprek waarbij beide partijen aanwezig zijn.

Maken afspraak intakegesprek

Als de mediator door één van de partijen is benaderd en het eerste gesprek positief verlopen is, zal de mediator opnemen met de andere partij. Hij of zij verneemt dan of ook deze partij akkoord is met een mediationtraject onder zijn of haar leiding.

Vervolgens zal er een afspraak worden gemaakt voor een eerste bijeenkomst. Hierin kunnen partijen kennismaken met de mediator en kijken of er voldoende klik en vertrouwen is. Dit gesprek is bij ons gratis en vrijblijvend. Als jullie na het gesprek liever kiezen voor een andere mediator zijn er verder geen verplichtingen. In dat gesprek wordt verder ingegaan op jullie probleem. Ook wordt door de mediator een en ander uitgelegd over het proces.

OFFERTE MEDIATION

Mediationovereenkomst

Tijdens die bijeenkomst wordt tevens stilgestaan bij de mediationovereenkomst die de basis voor de mediation zal vormen. Hierin staan een aantal spelregels waaraan beide partijen zich tijdens het mediation traject moeten houden. Deze uitgangspunten heb ik hierboven al uitgebreid weergegeven. In de mediation overeenkomst wordt weer verwezen naar het mediationreglement.

Partijen kunnen dan iets uitgebreider aangeven wat zij zoeken in de mediation.

Na ondertekening van de overeenkomst kan de mediation starten. Hiervoor zal vaak een nieuw tijdstip worden gekozen.

VertrOuders

Voor welke soorten zaken kunt u bij ons voor mediation terecht?

Echtscheidingsbemiddeling

VertrOuders is gespecialiseerd in Full-service echtscheidingsbemiddeling. Hierbij speelt mediation een belangrijke rol. Wij behandelen het scheidingstraject voor u van A tot en met Z. Ook als er na de afhandeling van de scheiding problemen ontstaan dan kunnen wij u helpen. Dit kan bijvoorbeeld om de alimentatie of omgangsregeling gaan.

OFFERTE SCHEIDINGSBEMIDDELING

Pre-mediation in relaties

Ook kunnen wij pre-mediation aan bieden met name op het gebied van huwelijkse voorwaarden en andere samenlevingsvormen. De meeste mensen die niet gehuwd/geregistreerd partner zijn maar wel kinderen hebben, hebben het eigenlijk slecht geregeld met een standaard samenlevingscontract. De wettelijke regels voor samenlevers zijn zeer beperkt. Het contract is vaak zeer beperkt terwijl de meeste mensen met kinderen samenleven alsof ze eigenlijk gehuwd zijn.

Nalatenschappen

Een tweede specialisatie is erfrecht en nalatenschappen. Ook de afwikkeling van nalatenschappen regelen wij van A tot en met Z. In het geval van onenigheid over de afwikkeling en verdeling van de nalatenschap kan mediation een heel goed middel zijn.

Mediation bij familiegeschillen

Maar ook het opstellen van levenstestamenten en familiestatuten kunnen we begeleiden.

Buurtbemiddeling

Ook bij buurtbemiddeling. Als er een onenigheid tussen verschillende buren is, kunnen wij door mediation dit samen proberen op te lossen.

GRATIS EN VRIJBLIJVEND INFORMATIE GESPREK

Contact

Mocht u meer informatie willen hebben over mediation of van onze mediators gebruik willen maken dan kunt u telefonisch contact met ons opnemen. U kunt ook emailen of het onderstaande contactformulier invullen waarna wij zo spoedig mogelijk contact met u zullen opnemen. U kunt aangeven dat u direct gebruik wenst te maken van een gratis en vrijblijvend intake gesprek.